Geopolitiek-risico stond bij velen hoog op het lijstje van potentiële bronnen van teleurstelling in de financiële markten in 2026. De militaire actie van de VS in Venezuela was te kort en te beperkt om de markten echt te raken, maar dat geldt vooralsnog niet voor de aanval van de VS en Israël op Iran. Het snel verspreidende conflict in het Midden-Oosten heeft de potentie om een flinke spaak in het wiel van de economische vooruitzichten voor 2026 te steken. Hogere energieprijzen, hogere transportkosten, en ernstig verstoorde vlieg- en vaarbewegingen in de regio vormen een bedreiging voor de toekomstige groei en inflatie. Voor de inschatting daarvan zijn de duur en omvang van het conflict essentieel. Dat is echter zeer moeilijk, omdat volstrekt onduidelijk is wat de verschillende actoren willen bereiken en hoe zij dat willen doen.
Voor ons als beleggers is het in dit soort omstandigheden allereerst belangrijk om vast te stellen dat we niet te maken hebben met risico, maar met onzekerheid. Dat is een fundamenteel verschil. Risico is meetbaar, onzekerheid niet. Daarom vraagt het om een andere benadering in het beleggingsbeleid. In de afgelopen maanden hebben we het risico van opgelopen waarderingen en hoge winstverwachtingen binnen aandelen gemitigeerd door middel van diversificatie in waarde-aandelen, small caps en frontier markets. Bij onzekerheid is dat echter niet voldoende. Correlaties tussen beleggingscategorieën kunnen namelijk minder stabiel blijken dan verwacht. Daarom zijn we een stap verder gegaan en hebben we het risicoprofiel van de gehele portefeuille tegen het licht gehouden. Daarbij maken wij gebruik van onze scenarioanalyses, die we in de maandbrief van januari hebben toegelicht.
Met die scenario’s in de hand is het voor ons duidelijk dat we vooralsnog met name te maken hebben met een toegenomen waarschijnlijkheid van het Boom-Bust scenario, met uitstraling naar het Inflation uptick scenario naar mate het conflict langer duurt. Het Boom-Bust scenario bespreekt hoe de markten tegen een teleurstelling aan kunnen lopen, die een significant negatieve invloed heeft op de verwachtingen voor groei en inflatie. De oorlog in Iran is in potentie zo’n teleurstelling vanwege de regionale uitstraling van het conflict. Omdat 20% van de wereldwijde olie- en gasexport en 25% van de bestanddelen van kunstmest door de Straat van Hormuz wordt verscheept, gaat een Iraanse blokkade van een maand of langer echt impact hebben. Er is daarnaast heel veel kwetsbare energie-infrastructuur, zoals pijpleidingen, raffinaderijen en gasterminals die door Iran aangevallen (kunnen) worden. De grootste importeurs van energie uit de regio, zoals Zuid-Korea, Japan en China voelen nu al de eerste pijn van missende leveringen, maar ook de prijzen in Europa lopen daardoor snel op. En zelfs in de VS, waar de gasprijs nog laag is, is de invloed van een mondiaal hogere olieprijs al zichtbaar aan de pomp.
De toegenomen waarschijnlijkheid van het Boom-Bust en Inflation uptick scenario gaat ten koste van de meer positieve scenario’s, zoals het Goldilocks en Boom-Boom scenario, waarmee de kans dat financiële markten in staat zullen zijn om het smalle pad van ons centrale scenario te blijven bewandelen kleiner wordt. Voor ons is dat aanleiding om, gegeven de onzekerheid over de duur en omvang van het conflict, tijdelijk wat risico van tafel te halen. Zeker ook omdat de reactie van de aandelen- en obligatiemarkt nog relatief beperkt is. Veel beleggers lijken ervan uit te gaan dat dit een kort conflict wordt met weinig blijvende impact op de economische groei en inflatie. Maar de aard en omvang van het conflict met Iran, een land van meer dan 90 miljoen inwoners waar het huidige regime al meer dan 50 jaar heerst, is groot. De geografische ligging is zeer uitdagend en de doelen die bereikt moeten worden onduidelijk. Daarmee is de onzekerheid over hoe dit zich verder gaat ontwikkelen groot en past voorzichtigheid.
DOOR: WOUTER STURKENBOOM, Chief Investment Officer